Sinds de 17e eeuw, in de Provence, tijdens de Kerstavond bij de open haard, hadden de families de gewoonte kerstliederen te zingen. De meest bekende, en sinds meer dan 300 jaar van generatie tot generatie overgedragen, zijn de 67 kerstliederen van Nicolas Saboly (1614-1675), Kapelmeester van St-Pierre in Avignon. Ieder jaar verwachtte men ongeduldig het uitkomen van de nieuw gekomponeerde kerstliederen, en het succes bij het volk was des te meer aanzienlijk dat de teksten een goed aantal bijbedoelingen inhielden met betrekking op de grote en kleine gebeurtenissen uit het leven in Avignon...

De oorspronkelijke melodies werden, helaas, van hun natuur ontdaan door een uisluitend mondelings overdragen, ja zelfs gewijzegd of vervangen door andere "meer gemakkelijke". Tegenwoordig, alleen enkele tientallen zeer oude mensen herinneren zich aan deze, met veel moeite, en deze culturele schat uit de Provence is op het punt te verdwijnen in de vergetelheid, volkomen onbekend bij de jongere generatie.

In het Archief van de St-Symphorien kerk in Avignon heb ik een oud boek ontdekt met de 66 oorspronkelijke melodies (de 67e is "gesproken"). Ik heb het geheel van die kerstliederen op orgel opgenomen ; het is de eerste maal dat zulk een volledige opname is gemaakt.

Sommige opnamen bestonden wel, maar in gezongen versie en slechts gedeeltelijk : gezien het grote aantal strofen in elk lied, kon men maar een traalftal liederen per CD zetten. Verder, de zangers hadden (heel logisch) zeer typische stemmen, wat het beluisteren snel tamelijk moeilijk maakte.

Het orgel heeft deze nadelen niet :

~ de klanke zijn zachter en niet vervelend, dankzij de grote verscheidenheid der registers (115) ;

~ met de strofen tot 2 te beperken (1 voor de langste), komt men tot de mogelijkheid het geheel van die kerstliederen op een enkel CD te zetten.

Deze opname is de vrucht van 5 maanden werk. Het is inderdaad niet voldoende de 66 melodies te bezitten, men moet nog 66 passende begeleidingen schrijven voor orgel, en daarna die 66 stukken studeren, elk met zijn eigen karakter...

Op technisch gebied moet men het stereo effekt vermelden, even zeldzaam als buitengewoon dankzij de orgelinrichting met eenerzijds de pijpen van "pédalier", "positif" en "resonanz", en anderzijds die van "Grand Orgue", "récit" en "écho" : dat liet toe, in de meeste stukken, de twee handen af te zonderen ofwel rechtere en linkere zijde te doen dialogeren.

De grootte van het instrument liet ook toe zeldzamere orgelspelen ter beschitting te hebben, zoals de mooie "flûte traversière" (n 5), de "Grande Tierce 6 2/5" en de "régale 16" voor de ruwe en onaangename stem van de herbergier tegenover de smekende stem van St Jozef met de "gambe céleste" in n 26, de "Quinte 5 1/3" van n 59, de "Septième 1 1/7" van n 65, de "Clarinette" in duo met de "Trompette courte" van n 62, de "trompette en chamade" (einde n 66).

Buiten het gebruik als aangepaste sfeermuziek bij Kerstmis, kan deze CD ook dienen als ontspanning, 's avonds, na een zware dage, of zelfs op de autobaan zoals zekere mensen het mij hebben laten weten !

om deze CD te bestellen

toegang tot de forum...

terug...